Realiseren van een duurzame woonomgeving

Ambities Toekomstvisie

Het (fysieke) wonen in Oirschot moet mogelijk zijn voor iedereen. Er zijn voldoende, kwalitatieve woningen voor jongeren (jonge gezinnen) die aansluiten op hun behoeften (voorzien van glasvezelaansluiting bijvoorbeeld), maar ook kwalitatief goede woningen voor ouderen (waarbij bereikbaarheid van zorg een uitgangspunt is). Levensloopbestendig en duurzaam bouwen is standaard geworden. Daarnaast willen we een hoogwaardig kwalitatieve groene woonomgeving.

Ontwikkelingen

Oirschot is een landelijke gemeente en heeft daardoor een woningbouwopgave om binnen de huidige afspraken de eigen bevolkingsgroei op te vangen (migratiesaldo-nul). Net als in andere gemeenten krijgt ook Oirschot te maken met een veranderende bevolkingssamenstelling. De samenleving vergrijst en het aantal jongeren neemt af. Verder gaat de individualisering door en vindt gezinsverdunning plaats, er komen steeds meer kleine (een- of tweepersoons)huishoudens. Het aantal starters dat een woning wil is gestegen, maar door moeilijke marktomstandigheden lukt het hen niet om zelfstandig te gaan wonen. Een gezonde woningvoorraad draagt bij aan een goed vestigingsklimaat voor onze inwoners. Tegelijkertijd heeft de economische crisis pijnlijk duidelijk gemaakt dat het bouwen gericht op een schijnbaar eindeloze groei voorbij is. Er is inmiddels sprake van een aanzienlijke leegstand in Nederland. Een ontwikkeling die hier op aangrijpt is het vrijkomen van vastgoed waaronder (religieus) erfgoed. De afgelopen jaren zijn met name veel kerken en kloosters, maar ook historische fabriekscomplexen vrijgekomen en de verwachting is dat deze trend doorzet, ook in Oirschot. Keuzes voor zorgvuldig ruimtegebruik en voor in- of uitbreiding zijn dus van grote invloed voor een gemeente. Zie in de Agenda ook Visie op uitnodigend Oirschot en Leefbaarheidsnetwerken. Rijk en provincie sorteren hierop voor door in het ruimtelijke beleid en via wet- en regelgeving aandacht te geven aan een zorgvuldige ruimtelijke ordening. Gebiedsontwikkeling moet gericht zijn op inbreiding vóór uitbreiding. Alleen onder scherpe condities mogen gemeenten uitleglocaties ontwikkelen (SER-ladder). Dit maakt dat we nadrukkelijker naar bestaande, binnenstedelijke locaties (waaronder herstructurerings- en hergebruikslocaties) moeten kijken.

Bewoners hechten aan een aantrekkelijke woonomgeving. Deze kenmerkt zich door goed onderhouden straten en wegen en groen. Bij het beheer ervan heeft de gemeente continue aandacht voor een hoogwaardig kwalitatieve openbare ruimte. Dit komt vooral tot uitdrukking bij het groenbeheer. Tegelijkertijd moet de gemeente oog houden voor een efficiënte uitvoering van dat onderhoud.

Door Oirschot lopen meerdere (bovengrondse) hoogspanningslijnen. Ten noorden van de kernen Oirschot en Spoordonk ligt een hoogspanningslijn met een netspanning van 380 kV. Een lijn met een netspanning van 150 kV loopt over een lengte van bijna 2 km door de kern Oirschot zelf. Hoogspanningslijnen zijn al decennia lang onderwerp van discussies rond volksgezondheid. Internationaal onderzoek heeft aangetoond dat er een verhoogd gezondheidsrisico is bij kinderen die bij hoogspanningslijnen wonen (leukemie). Het rijk heeft in 2005 geadviseerd om voldoende afstand tussen hoogspanningslijnen en nieuwe gevoelige functies te houden. Meer recent heeft Tennet voorgesteld om huizen binnen de zakelijk rechtstrook van 220 kV en 380 kV lijnen uit te kopen en knelpunten bij 110 en 150 kV lijnen op te lossen door deze lijnen onder de grond te leggen.

Grond, grondstoffen en energie zijn schaars. Dat vraagt om op een welbewuste, duurzame manier met deze middelen om te gaan. De verwachting is dat de duurzaamheidsambitie niet alleen via investeringen in de nieuw te realiseren gebouwenvoorraad te realiseren is. De laatste jaren zijn verschillende ontwikkelingen gaande die zich richten op energieopwekking, op de bestaande voorraad en samenwerking tussen consumenten en bedrijven op het gebied van verduurzaming en energieopwekking.

Ingezette koers, afspraken – in uitvoering

Voor bestaande woningbouwlocaties is de afgelopen jaren in Oirschot politieke prioriteit gekomen. Oirschot heeft vanuit het regionaal woningbouwprogramma een opgave om voldoende woningen te bouwen. Periodiek actualiseert de gemeente haar eigen woningbouwprogramma op basis van haar Woonvisie en de gemeentelijke StructuurvisiePlus, rekening houdend met regionale afspraken zoals het Bestuursconvenant Stedelijk Gebied Eindhoven.

Om de ambities te halen heeft de gemeente de afgelopen jaren ingezet op het maken van afspraken met partijen, kwaliteitsborging, het herijken van de grondexploitatie en de professionalisering van de organisatie. Sinds oktober 2013 is Wooninc. de nieuwe partner op het gebied van de sociale woningbouwopgave. Verder heeft Oirschot de Starterslening ingevoerd.

De verdere professionalisering binnen de organisatie werpt zijn vruchten af gezien de laatste verkoop- en bouwcijfers in Oirschot.

Het zelf ontwikkelen van bouwlocaties (actieve grondpolitiek) gebeurt overigens steeds minder. De gemeente heeft een afnemend aantal eigen bouwlocaties. Op onze eigen locaties realiseren we woningen samen met ontwikkelende partijen. Op andere niet-eigen locaties zijn we als (kaderstellende) partner in beeld (passieve grondpolitiek).

Op het gebied van groenbeheer heeft de gemeente de voorbije periode geëxperimenteerd en onderzocht (Biodiversiteit actieplan) hoe de gazonnen, plantsoenen, veldjes en dergelijke een hoge beeldkwaliteit kunnen behouden, bijdragen aan biodiversiteit en tegelijkertijd robuust te onderhouden zijn. Daarbij zijn goede resultaten geboekt; aan de Merodelaan in Spoordonk is een veld ingericht met speelnatuur, besdragende en nectargevende struiken, plukweide en hoogstamfruitbomen. Elders hebben burgers in samenspraak met de gemeente zelf het beheer van het groen in hun buurt opgepakt. Hiervoor hebben burgers en gemeente al circa 50 beheercontracten gesloten.

Oirschot heeft in de Klimaatvisie (2008-2012) van de Kempengemeenten de ambitie uitgesproken in 2025 klimaatneutraal te zijn. Het realiseren van deze ambitie is een flinke uitdaging. Voor wat betreft duurzaam bouwen sluit Oirschot in de praktijk aan bij de landelijke wet- en regelgeving. Via GPR-afspraken met partners streeft de gemeente 25% duurzamer te bouwen dan de geldende normen. Ontwikkelingen op het gebied van duurzame energie juicht de gemeente toe. Een plan voor windenergie in het windmolenpark Kattenberg is hier een van. Steeds meer zien we dat eigenaren van woningen en bedrijven bijvoorbeeld zonnepanelen plaatsen en energiezuinige technieken toepassen.

Keuzemogelijkheden voor 2014 en verder

De gemeentelijke StructuurvisiePlus is in 2014 tien jaar oud en stamt nog uit de tijd van groei. Gezien de maatschappelijke veranderingen is het nodig om de ruimtelijke en programmatische kaders voor Oirschot opnieuw te bepalen en te verankeren in een nieuwe Structuurvisie. Op die manier kan Oirschot laten zien hoe ze om wil gaan met de ruimtevraag voor functies zoals wonen, wat dit betekent voor bestaande en geplande ontwikkellocaties en hoe herstructurering en vrijkomend erfgoed hierbij een rol spelen. Hoe de gemeente omgaat met de opgave om een gezonde woningvoorraad te realiseren, wordt vastgelegd in de Woonvisie (programma en doelgroepen). Via het visie- en beleidsspoor kan de gemeente bepalen aan welke bouwlocaties de voorkeur wordt gegeven op basis van heldere locatiecriteria. De actualisering van beide visies staan voor 2014 op het programma.

Een ander thema dat de komende tijd de revue passeert is de wijze waarop de gemeente beschikbare middelen inzet om de woningmarkt te faciliteren en te stimuleren (zoals het Volkshuisvestingsfonds, de Starterslening en de grondprijs).

Oirschot vormt de verbinding tussen stad en land. Met de ondertekening van het Bestuursconvenant Stedelijk Gebied Eindhoven intensiveren we samenwerking mee het stedelijk gebied we op het gebied van onder andere Wonen. De samenwerking in het stedelijk gebied kan Oirschot de kans bieden om een bijzondere kwaliteit in te brengen; we zijn onderscheidend door ons charmante landelijke karakter. We delen onze genen ook met de Kempen. Daarom moeten we onderzoeken welke manier van samenwerking met de landelijke buurgemeenten daar bij past.

De goede resultaten op het gebied van groenbeheer (zoals te lezen bij Ingezette koers) nodigen uit om beleid op te stellen. Daarin kan de gemeente de goede ideeën in samenspraak met de samenleving opnemen en borgt de gemeente de ingezette koers.

De in de kern Oirschot gelegen hoogspanningslijn kan ondergronds worden gelegd (verkabelen). Vanaf 2017 wordt de lijn dan opgenomen in een meerjarenplan. De bijdrage voor Oirschot bedraagt circa 20% van de totale kosten voor ondergronds brengen van de hoogspanningslijn dat op het individuele Oirschots grondgebied ligt. De overige kosten brengt Tennet in rekening van de klanten. Het is aan de gemeente om te bepalen of zij meedoet aan het voorstel op basis van gezondheid, ruimtelijke kwaliteit en geld.

Hoe Oirschot op termijn de ambitie om energieneutraal te zijn invult, is deels een open vraag. Voor een belangrijk deel rust de uitvoering op de schouders van de samenleving zelf. Gemeenten zijn dan vooral aanjager en voorlichter richting de samenleving. Vast staat wel dat de ambities niet gehaald wordt door alleen de nieuw te bouwen gebouwenvoorraad. De grootste winst valt te halen via energieprojecten (wind, biomassa, etc) en maatregelen in de bestaande voorraad. Keuzes hoe dit te bereiken laten zich in het Oirschotse leiden door de ambities die de samenleving op dit vlak heeft, en de realisatie ervan mede bezien vanuit het aanbod van veel historisch waardevolle bebouwing.

Agenda van Oirschot

Welkom bij de Agenda van Oirschot! Met de Agenda van Oirschot krijgt u (nieuwe gemeentebestuur) een integraal beeld van de gemeentelijke taken, in het licht van belangrijke afspraken, de grote maatschappelijke ontwikkelingen en de Toekomstvisie 2030. De Agenda laat ook zien waar in de komende bestuursperiode de (politieke) keuzes zullen liggen, zowel op inhoudelijk als organisatieniveau.

×