Grote veranderingen sociaal domein: decentralisaties

Ambities Toekomstvisie

De kracht van een gemeenschap komt uit de mensen zelf. De overheid stimuleert en faciliteert actief verbindingen tussen maatschappelijke instellingen, bedrijfsleven, burgers en overheid.

Oirschot hecht niet alleen grote waarde aan burgerparticipatie bij de totstandkoming van beleid en plannen, maar ook aan participatie in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Naast participatie is de zelfredzaamheid van onze burgers belangrijk. De kern van Oirschot als een zelfredzame samenleving ligt in de (nieuwe) verhouding tussen burger en bestuur, tussen samenleving en overheid.

Ontwikkelingen

De komende jaren vinden omvangrijke taakverschuivingen in het sociale domein plaats. Taken die nu door het Rijk en provincies worden vervuld, worden overgeheveld naar gemeenten. De gemeente wordt per januari 2015 verantwoordelijk voor alle maatschappelijke ondersteuning en niet-medische hulp aan haar inwoners. Samen worden deze nieuwe verantwoordelijkheden de drie decentralisaties (Decentralisatie Jeugdzorg, Decentralisatie AWBZ/WMO, Participatiewet) genoemd. Daarnaast treedt de Wet Passend Onderwijs in werking. Het is voor Oirschot de uitdaging om met deze decentralisaties de participatie en zelfredzaamheid van onze inwoners zo goed mogelijk te vergroten. Oirschot streeft daarin een hoog ambitieniveau na. Zie ook de in januari 2014 door de raad vastgestelde Koersnotitie Oirschot 2014-2017.

Ingezette koers, afspraken – in uitvoering

Programma Decentralisaties.

Via het programmaplan Decentralisaties (onderdeel van de vastgestelde Koersnotitie Oirschot 2014-2017) brengen we momenteel de afzonderlijke drie decentralisaties en passend onderwijs samen. We werken vanuit een integrale visie met als uiteindelijke doel de zorg en ondersteuning aan onze inwoners zo optimaal mogelijk te kunnen geven (één gezin, één plan, één regisseur).

Samenwerking met Best en Veldhoven.

De eerste voorbereidingen voor de decentralisaties hebben we opgepakt in samenwerking met de Kempengemeenten. Na het raadsbesluit van februari 2013, waarin de raad heeft besloten om op basis van de ‘Visie op verregaande samenwerking’ de decentralisatieopgave in het sociale domein in samenwerking met het stedelijk gebied en/of in SRE verband op te pakken, richten we ons met name op Best, Veldhoven en/of Eindhoven. De afgelopen tijd heeft ambtelijk een verkenning plaatsgevonden naar deze samenwerking binnen het sociaal domein. In een bestuurlijk overleg op 12 december 2013 met de betreffende portefeuillehouders is de meerwaarde van deze samenwerking bekrachtigd. Deze subregionale samenwerking onderscheidt inmiddels drie niveaus, te weten ‘kennis delen’, ‘samenwerken op beleidsniveau’ en ‘samenwerken op operationeel niveau’. Op alle niveaus is de samenwerking niet vrijblijvend. De komende maanden werken we deze samenwerking op onderdelen verder uit.

Decentralisatie WMO/AWBZ

Vanuit het huidige WMO beleidsplan 2012-2015 (“Alleen ga je sneller, samen kom je verder”) zijn we gestart met de voorbereidingen voor de decentralisatie AWBZ naar WMO. De basis voor deze decentralisatie was al ver uitgewerkt voor de Kempengemeenten. Ondanks de verschuiving in samenwerking naar Best en Veldhoven, kunnen we deze basis nog steeds (enigszins aangepast) gebruiken voor de verdere voorbereidingen. De komende maanden zetten we met name in op het inrichten van een front-office, backoffice, ondersteunende instrumenten, voorzieningen en het inrichten van de daadwerkelijke zorg en andere diensten in het sociale domein.

Participatiewet

Met de Participatiewet wil het kabinet bereiken dat zoveel mogelijk mensen deelnemen (participeren) in de samenleving. Voor mensen met een beperking moet het dan bijvoorbeeld mogelijk zijn om naar vermogen te kunnen werken. De wet is eind 2013 ingediend bij de Tweede Kamer en gaat waarschijnlijk in per 1 januari 2015. De voorbereidingen voor de invoering van de participatiewet liggen met name bij de ISD De Kempen. Het raadsbesluit om de decentralisatieopgave in het sociale domein op te pakken binnen het stedelijk gebied kunnen we voor de Participatiewet daarom niet volledig uitvoeren. We zijn en blijven voorlopig verbonden aan ISD De Kempen. Daarnaast bestaat er vanuit het Rijk nog steeds veel onduidelijkheid over de invoering van de Participatiewet.

Decentralisatie jeugd

De gemeenteraad heeft de kaderstellende notitie “De basis voor andere Jeugdzorg” vastgesteld. Het College van B&W heeft besloten in te stemmen met de beslispunten die in de SRE Nota “21 voor de jeugd” zijn opgenomen. Naar aanleiding van deze nota zijn er in de SRE regio werkgroepen geformeerd die uitvoering geven aan de doelstellingen zoals neergelegd in de notitie. Deze werkgroepen zijn gericht op het maken van regionale afspraken voor onderdelen van de transitie jeugdzorg. De colleges van burgemeester en wethouders van alle SRE gemeenten hebben in oktober 2013 ingestemd met de inhoud van een Regionaal Transitie Arrangement (RTA).Vóór 1 maart 2014 moeten ook de gemeenteraden hun akkoord geven over dat RTA. Daarnaast voeren de 21 SRE gemeenten een versnelde transformatie van de enkelvoudige ambulante jeugdzorg van de Provincie naar de 21 gemeenten van Zuidoost-Brabant uit.

Tot februari 2013 hebben we in de voorbereidingen met de Kempengemeenten opgetrokken. Na het besluit door de gemeenteraad over intergemeentelijke samenwerking werken we nu verder aan de voorbereidingen voor de decentralisatie in samenwerking met Best en Veldhoven. Deze samenwerking moet de komende maanden verder uitgewerkt worden. Voor de voorbereidingen van de decentralisatie jeugd vormen de huidige Jeugdvisie gemeente Oirschot 2013-2015 en de Lokale Educatieve Agenda 2013-2015 belangrijke lokale uitgangspunten.

Passend onderwijs

Passend onderwijs zien we als één van de decentralisaties in het sociale domein. Een belangrijk verschil is echter dat er geen overheveling van taken van Rijk en provincie naar gemeenten plaatsvindt. Onderwijstaken die momenteel door het Rijk worden uitgevoerd en gefinancierd worden overgeheveld naar het onderwijs. Voor de uitvoering van deze taken zijn regionale samenwerkingsverbanden Passend onderwijs opgericht. Deze samenwerkingsverbanden voor primair en voortgezet onderwijs stellen ondersteuningsplannen op waarin zij aangeven op welke manier zij vormgeven aan passend onderwijs. Een aantal onderwerpen hebben direct invloed op gemeentelijke taken zoals de transitie jeugdzorg, onderwijshuisvesting, leerplicht en leerlingenvervoer. Samenwerkingsverbanden en gemeenten zijn verplicht hierover overleg met elkaar te voeren. Momenteel zijn we met beide samenwerkingsverbanden hierover in overleg.

Keuzemogelijkheden voor 2014 en verder

Algemeen gezegd: de decentralisaties in het sociale domein kunnen een groot afbreukrisico inhouden voor de gemeente wanneer deze niet goed worden ingericht, ongeacht welke Toekomstvisie je hanteert.

Sociale visie

Om de decentralisaties vanuit een integraal perspectief te kunnen bezien en op een goede manier uitvoering te kunnen geven aan de decentralisaties moet de gemeenteraad een sociale visie vaststellen. Deze besluitvorming is urgent omdat we hiermee de ambitie weergeven en formeel dekking hebben om verder uitvoering te geven aan implementatie van de landelijke plicht en om afspraken te maken met externe (private) partners. De besluitvorming is bewust neergelegd bij het nieuwe college en de nieuwe raad. Omdat de overdracht van de sociale zorgtaken, 1 januari 2015, snel dichtbij komt, werken we al aan de invulling van het ‘hoe’ (uitvoeringswijze). Dit vloeit voort uit de sociale visie. De belangrijkste uitgangspunten vormen het huidige WMO beleidsplan 2012-2015 en het programmaplan Decentralisaties.

ISD De Kempen/ SSC De Kempen

Gedurende het traject moeten er bestuurlijke uitspraken komen over de toekomst van de participatie van Oirschot binnen ISD de Kempen. De bestuurlijke koers wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkelingen ten aanzien van de samenwerking met Best, Veldhoven en Oirschot. In de voorbereidingen gaan we ervan uit, op basis van de huidige inschatting, dat we als gemeente in ieder geval in 2015 nog onderdeel zijn van ISD De Kempen. Ten aanzien van informatievoorziening en automatisering zijn we onderdeel van SSC De Kempen. De planvorming en eventueel uitvoering rondom dit thema vindt echter plaats met Best en Veldhoven. Hier kunnen discussiepunten door ontstaan waarover bestuurlijke uitspraken nodig zijn.

Regionale samenwerking

Tijdens het traject moet blijken op welke onderdelen beslismomenten ten aanzien van intergemeentelijke samenwerking (met name Best en Veldhoven) nodig zijn. Dit betreft in ieder geval onderdelen waarbij keuzes voor samenwerking direct of indirect van invloed zijn op onze bedrijfsvoering. Op basis van de huidige inschatting hoeft er geen overkoepelend raadsbesluit genomen worden ten aanzien van formele intergemeentelijke samenwerking voor het gehele sociale domein. De samenwerking wordt, op basis van de huidige inschatting, meer pragmatisch en per onderdeel bekeken/ besloten.

Agenda van Oirschot

Welkom bij de Agenda van Oirschot! Met de Agenda van Oirschot krijgt u (nieuwe gemeentebestuur) een integraal beeld van de gemeentelijke taken, in het licht van belangrijke afspraken, de grote maatschappelijke ontwikkelingen en de Toekomstvisie 2030. De Agenda laat ook zien waar in de komende bestuursperiode de (politieke) keuzes zullen liggen, zowel op inhoudelijk als organisatieniveau.

×